Woody Allen · 1977 · Romantik Komedi

Annie Hall, modern çağın ilişkilerini anlatan bir başyapıttır. 1977’de gösterime giren bu Woody Allen klasiği, yalnızca En İyi Film Oscar’ı almakla kalmadı; romantik komedi türünü kökten sorguladı ve sinema yoluyla bize değerli anlatıları oldu.

Annie Hall, New York’lu biir komedyen olan Alvy Singer’ın(Woody Allen), kendine has tarzıyla büyüleyen Annie Hall (Diane Keaton) ile yaşadığı aşkın çöküşünü konu alıyor. Film, türünün geleneksel kurallarına uymayı başından reddeder. Tipik romantik komedilerin mutlu sonla biten çizgisel anlatısının yerine, parçalı bir hafıza akışı koyar önümüze. İlişki zaten bitmiştir; biz o ilişkinin kalıntıları arasında geziniriz. Film, bir kavuşma hikâyesi değil, bir ayrılık anatomisidir. Bu yapısıyla, ayrılık sonrası filmleri arasında hâlâ eşsiz bir yerde durur. Çünkü Allen, acıları ve gülücükleri aynı anda var eder.

Film, Alvy Singer’ın doğrudan seyirciye seslenmesiyle açılır. Bu dördüncü duvar yıkımı, yalnızca bir teknik numara değildir; filmin tüm felsefesini inşa eder. Alvy bize güveniyor. Filmin içinde hafızasına, yorumlarına, kendi kendisiyle çelişmelerine tanık oluyoruz. Filmde zamanın doğrusal olmayışı, sahnenin içindeki karakterlerin birbirinden habersiz biçimde aynı mekânı paylaşması, alt yazıların karakterlerin gerçek düşüncelerini ele vermesi… Allen, sinemayı bir iç ses olarak kullanır.

“Sanatta her şeyi mükemmel yapmaya çalışırsınız çünkü bunu hayatta yapmak çok zordur.”

-Alvy Singer

Bu duygusal dengisizlikleri olan karakterler evrenindeki en parlak anlara Marshall McLuhan sahnesi örnek verilebilir. Sinema kuyruğunda başkasının yanlış teoriler savunmasına dayanamayan Alvy, McLuhan’ı bizzat ortaya çıkarıp haksızlığını ispat eder. Seyirciye dönerek “Keşke hayatta böyle olabilse” der. Bu sahne, filmin espri anlayışının özüdür: entelektüel bir hayal gücüyle çaresizliğin iç içe geçmesi.

Annie Hall karakteri, Diane Keaton’ın kişisel duruşundan, konuşma biçiminden, hatta kıyafet seçimlerinden doğdu. Keaton’ın Annie’si kırılgan ama özgür, kararsız ama özgündür. “La-di-da” der; hem utangaç hem cesur birini görürüz. Keaton, bu rol için aldığı En İyi Kadın Oyuncu Oscar’ını hak etmenin de ötesinde, sinema tarihinin en doğal, en “gerçek” performanslarından birini sergiledi. Annie Hall, yalnızca bir karakter değil; dönemin kadın kimliğinin sinemaya yansıması oldu.

Annie Hall’un Unutulmaz Finali: “Yumurtalara İhtiyacımız Var”

“O eski şakayı bilirsiniz: Adamın biri psikiyatra gider ve ‘Doktor, kardeşim delirdi, kendisini tavuk sanıyor’ der. Doktor ‘Neden onu hastaneye yatırmıyorsun?’ diye sorunca adam cevap verir: ‘Yatırırdım ama yumurtalara ihtiyacım var!'”

Alvy Singer’ın bu metaforla özetlediği modern ilişkiler, aslında tüm mantıksızlığına rağmen neden vazgeçilmez olduğumuzu kanıtlar nitelikte.

Annie Hall, neden sevildiğimizi ve neden terk ettiğimizi anlamaya çalışan herkesin filmidir. Cevap vermez; ama soruyu o kadar güzel sorar ki, cevabın gelmemesi bile anlam taşır. Sinema tarihinin en iyi film sonlarından biri kabul edilen o final sahnesi, ilişkilerin mantığını değil, irrasyonelliğini doğrular. Ve biz de zaten yumurtalara ihtiyacımız olduğunu biliriz.